Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Weer een paar gekke sprongen. Donderdag kwam ik, ik weet niet meer waarvoor, op Wikipedia om iets te gaan opzoeken.
De introductiepagina ging deze keer over de Nederlandse Nobelprijswinnaar professor Frits Zernike, een uitermate veelzijdige wetenschapper.
Zijn uitvinding van de fasecontrastmicroscoop had al 20 jaar eerder een heel belangrijke rol kunnen spelen in de medische wetenschap, maar de fabrikanten zagen niet in welke geniale uitvinding hij aanbood, en mogelijk was hij zelf te bescheiden om hard aan te dringen. (Deze week hoorde ik ook voor het eerst van hetDunning-Kruger effect, dat zou hier een rol gespeeld kunnen hebben1)...
Prof. Zernike is in maart 1966 overleden. Ik werkte van 1960 tot eind 1966 (eerst als manusje van alles, later als technisch assistent) bij het Natuurkundig Laboratorium van de Rijksuniversiteit Groningen, en ik heb prof. Zernike één keer in levende lijve gezien, zij het dat hij toen al in een rolstoel zat. Er was een feestje voor de instrumentmaker die prof. Zernike lang terzijde gestaan had, dhr, Oosterwijk, als ik me goed herinner kreeg die een Koninklijke onderscheiding.
In en rond Groningen is de naam Zernike verbonden aan meerdere complexen en instituten die met wetenschap en onderwijs te maken hebben, van academisch tot MBO-niveau.
Type voor de aardigheid de naam Zernike maar eens in op YouTube of Google.
Zo vond ik een clip van het Eindexamen Muziek 2015 van het Zernike College, met een uitvoering van Leonard Cohen's (nl) song Hallelujah (nl), A Capella gezongen door eindexamenkandidaten:
Nee, niet ter vergelijking, maar omdat het zo mooi is - de oude meester Leonard Cohen deed het zelf nog eens in oktober 2008 in Helsinki; klik hier voor de tekst.
1) Wie geïnteresseerd is in prof. Zernike kan meer lezen in een biografisch artikel van de hand van prof. Brinkman, in mijn tijd Hoogleraar-Directeur van het Natuurkundig Laboratorium van de Rijksuniversiteit Groningen, aan wie ik dankbare herinneringen heb.
Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Deze keer weer een paar wilde sprongen door het muzikale landschap. Ik had ooit een notitie gemaakt dat de titel "Last Date" misschien wel iets kon zijn voor een ZOZ-bijdrage, en daar heb ik toen een heleboel links voor gevonden.
De melodie is blijkbaar bedacht door Floyd Cramer (nl), met zijn aparte manier ("slip note") van pianospelen. Hij heeft meerdere wereldberoemde artiesten begeleid en uiteindelijk zelf ook veel onderscheidingen gekregen.
In het volgende fragment wordt hij aangekondigd door iemand die niet wordt genoemd, maar hij doet mij sterk denken aan Johnny Cash, qua uiterlijk en stem. In die aankondiging wordt gezegd dat veel jongens een gitaar kregen, maar dat Floyd van zijn ouders een spinet kreeg om zijn muzikale talenten te ontwikkelen. Floyd Cramer - Last Date:
Ik weet niet meer welke versie ik het eerst hoorde, die van Floyd Cramer of van The Spotnicks (nl)
Ze zijn wat ouder geworden, de gimmick met de ruimtepakken is voorbij en de bezetting is meermalen gewijzigd. Vergelijk deze versie: The Spotnicks - Last Date – 1963 met de verder ontwikkelde versie van Last Date die ze speelden op het Nordic Guitar Club Festival, Lerum, Zweden op 10 mei 2014:
Er zijn ook meerdere, verschillende, vocale uitvoeringen van Last Date. Een van de eerste en bekendste is die van Skeeter Davis: My Last Date (With You), die je wat mij betreft best in de rubriek "smartlappen" mag plaatsen:
Nog even terug naar dat muziekinstrument dat Floyd Cramer van zijn ouders gekregen zou hebben, een spinet (nl). In de crisisjaren rond 1930 was dat soms een betaalbare vervanger van de piano. Afgezien van de constructie en de mogelijkheden is een spinet vergelijkbaar met een klavecimbel (Engels: harpsichord). Bij beide instrumenten is de kleur van de toetsen precies andersom als op een piano of orgel.
Toen ik dit nazocht, vond ik nog een zeer vingervlugge dame. De begeleidende tekst vermeldt dat het gaat om een Harpsichord Performance door de Amerikaanse Elaine Comparone. "Harpsichordist Elaine plays Sonata in D minor, K. 517 by Domenico Scarlatti on her 2-manual harpsichord built in 1968 by William Dowd".
Elaine schijnt de omgekeerde route gevolgd te hebben van Floyd Cramer: zij speelde piano vanaf haar vierde, en concentreerde zich pas als jongvolwassene op klavecimbel / harpsichord.
Opvallend is ook, dat ze staande dit instrument bespeelt, dat speciaal voor haar gemaakt is.
De muziek van Scarlatti heb ik ontdekt door mijn interesse voor elektronische klankopwekking vergeleken met authentieke instrumenten. Ooit kwam er een LP uit met klassieke muziek, uitgevoerd door Wendy Carlos (toen nog Walter) op de destijds revolutionaire Moog synthesizer.
Op die LP, The Well-Tempered Synthesizer stonden composities van Bach en Scarlatti.
Nog nooit had elektronische muziek de klank van originele instrumenten zó dicht benaderd! Een voorbeeld op een veel nieuwer type synthesizer: Synthesized Scarlatti in W. Carlos Style.
Wendy Carlos maakte later naam en faam met filmmuziek, zoals voor Stanley Kubrick's A Clockwork Orange en The Shining, en Walt Disney's Tron.
Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Voordat ik de "Zaterdagse Zwijmel-club" ontdekte in mei 2014, schreef ik op mijn blog ook wel eens over muziek. In april 2013 bijvoorbeeld over bijzondere instrumenten en manieren om muziek te maken, onder de titel: Muziek uit het ongerijmde.
Vandaag grijp ik terug op een fragment uit dat blog, dat me bijblijft:
Een instrument waar ik vaak helemaal van smelt, dat is de dobro. Als jongetje was ik al onder de indruk van de exotische klanken (uit de luidspreker van de draadomroep) van de Kilima Hawaïans met hun steelguitar, maar de dobro heeft een warmere klank.
De dobro is een soort gitaar met een heel eigen klank, door de geheel of gedeeltelijk metalen klankkast. De Dobro wordt gewoonlijk gespeeld als slide-guitar. Een voorbeeld: Oswald's Dobro Chimes, een melodie van Bashful Brother Oswald (bashful = verlegen, bescheiden). Pete "Oswald" Kirby, zoals hij ook genoemd wordt, ken ik van het project "Will the circle be unbroken", van The Nitty Gritty Dirt Band. Hij was een deel van de ruggegraat achter de beroemde countrymuzikant Roy Acuff, die vaak optrad bij de Grand Ole Opry in Nashville, de langstlopende radioshow.
Op het podium van het Ryman Auditorium, vanwaar de Grand Ole Opry werd uitgezonden van 1943 tot 1974, heb ik ook ooit mogen staan. Weliswaar in een lege zaal, maar indrukwekkend!
Oswald's Dobro Chimes wordt hier gespeeld door Mary Ann op dobro, gewoon thuis, begeleid door haar partner Mark Vaccaro op fiddle, guitar, bass en mandolin, dus er is het een en ander overgedubd. Let ook even op de hond die na ca. 2:45 minuten in beeld komt:
Verder snuffelend op het kanaal van Mark Vaccaro vond ik nog een mooie, Evelina, met als begeleidende tekst: "Bekah is at school so we thought it would be fun to add a song of our own. All back up instruments are played by Mary Ann And Myself":
Als Bekah dan weer thuis is, spelen en zingen ze met vrienden "Live from the livin room" Wayfaring Stranger met Bekah in de vocale hoofdrol:
Mark doet blijkbaar ook professioneel iets aan muziek, want te eniger tijd heeft hij deel uitgemaakt van een Bluegrassband, Midnight Flight, hier spelen ze Draggin The Bow met Mark op fiddle:
Mark heeft op zijn kanaal ook een video geplaatst van Real Good Man – Bekah at Belmont University. Of het studiegenoten zijn van deze University in Nashville, die ook een muziekopleiding heeft, of een band waarmee ze werkt, wordt niet vermeld:
Tenslotte kom ik terug bij de naam waarmee ik begon: Bashful Brother Oswald, in een setting waarin ook een grote groep gelauwerde Country-sterren Will The Circle Be Unbroken speelt en zingt!
In de vorige ZOZ had Trees de Selvera's, met een nostalgische terugblik.
Ik had daar ook een nostalgische terugblik bij, van mijn stiefzussen die soms zo mooi zongen als ze samen afwasten.
Diezelfde nostalgie heb ik bij mijn laatste keus vandaag. Veel countrysterren zijn nogal gelovig, en ook als je hun inzichten niet (meer) deelt, maken vandaaruit prachtige muziek. In de gezinnen waarin ik ben opgegroeid gold ongeveer dezelfde overtuiging als bij veel countrysterren, denk ik, en ik beschouw dit als eerbetoon aan mijn moeder en al die andere gezinsleden, en als compensatie voor ZOZ-deelnemers die geschokt waren door de teksten van Bob Dylan en Motörhead in mijn ZOZ van 20 juni. Brother Oswald - What A Friend We Have In Jesus:
Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Vorige keer was mijn eerste keus Silver Machine van Hawkwind. Ik heb lang gedacht dat dat een Canadese groep was, totdat ik me realiseerde dat ik ze (hoe is het mogelijk) verwarde met The Guess Who (nl)... En je moet The Guess Who inderdaad niet verwarren met de Engelse groep The Who (nl) zoals Wikipedia aangeeft.
Heeft Canada dan sterren in de muziekwereld? O, hou op, zovéél! Neil Young, Lucille Star, Leonard Cohen, zoek zelf maar verder!
The Guess Who heeft een groot aantal hits gehad, om er een te noemen: American Woman, en mijn keuze voor nu: Clap for the Wolfman, een ode aan de legendarische radio-dj Wolfman Jack (nl).
The Wolfman is zelf ook in sommige opnamen te horen. Hij nam programma's op die naar alle bases van het Amerikaanse leger werden verzonden, vandaar dat hij ook in Europa bekend was.
Het verhaal van The Guess Who is heel uitgebreid. Eén vervolg was Bachman Turner Overdrive (nl). Randy Bachman, een van de oprichters van The Guess Who vertrok nadat hij, als overtuigd Mormoon, ruzie had gekregen binnen de groep over het geloof. (Ik herinner me nog wel dat ik als kind de kamer werd uitgestuurd als familieleden discussieerden over het geloof, gereformeerden onder elkaar, en na afloop met verhitte koppen uit die kamer kwamen. Later leerde ik over de confrontatie tussen "synodalen" en "bezwaarden" etc.)
Het bekendste nummer van Bachman-Turner Overdrive is You Ain't Seen Nothing Yet (nl), dat volgens sommige bronnen per toeval is ontstaan uit een proefopname voor een nieuw album.
Ook binnen Bachman Turner Overdrive was het niet allemaal koek en ei. In de loop van de tijd zagen we naast Randy ook zijn broers Tim en Robbie in de bezetting langskomen, maar ook de broers waren het oneens. Zo is de groep ook opgesplitst, gestopt en weer opnieuw begonnen onder meer met de namen: BTO, B.T.O., Bachman & Turner, Bachman–Turner United, Bachman–Turner.
Eén van die vertakkingen stond op een tournee in het voorprogramma van Van Halen (nl), opgericht door de van oorsprong Nederlandse (geboren in Nijmegen) broers Eddie en Alex van Halen. Het ego van de oorspronkelijke zanger, David Lee Roth, had ervoor gezorgd dat hij uit Van Halen gezet werd, en vervangen door Sammy Hagar (nl).
Die combinatie had hun grootste succes met Why Can't This Be Love:
In tegenstelling tot het wereldje van Guess Who / BTO zijn de beide Van Halen broers de constante factor vanaf het begin tot nu. Vanaf 2007 is zelfs nóg een Van Halen toegetreden: Wolfgang, de zoon van Eddie. Zijn vernoeming is een eerbetoon aan Wolfgang Amadeus Mozart.
Wie zei er ook alweer dat Rock 'n Roll en klassieke muziek totaal verschillende werelden zijn die elkaar niet verdragen?
Update: door nog niet goed ingestelde nieuwe tekstverwerker werkten de meeste links in dit blog niet. Gecorrigeerd 150627-15:45; sorry...
Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Ik ben nu echt bezig UBUNTU te installeren naast Windows XP (dat uitgefaseerd is) op mijn PC, die een tijdje heeft stilgestaan na een alarmerende foutmelding van Windows, waardoor ik dacht dat de harde schijf naar de Filistijnen was en alle data verloren.
Het blijkt achteraf nogal mee te vallen. Stomme MicroSOF Windows!
Mijn gedoe met laptop en desktop PC bepaalde mijn invalshoek voor deze ZOZ: Er was toch zo'n lekker pittig muziekje over zo'n zilveren machine?
De naam Hawkwind (nl) kwam er al snel achteraan, en het nummer heet, jawel, Silver Machine. Hier live in Top of the Pops (nl):
Silver Machine
I just took a ride
in a silver machine
and I'm still feeling mean
Do you want to ride
see yourself going by
The other side of the sky
I got a silver machine
It flies sideways through time
It's an electric line
To your Zodiac sign
I got silver machine x3
8mile silver machine
It flies out of a dream
It's anti-septically clean
You're gonna know where I've been
In my silver machine
Dit wordt wel genoemd "psychedelic space rock", ik ging even heerlijk terug in de tijd, maar ontdekte ook iets wat ik al die tijd niet geweten heb: Lemmy, de frontman van Motörhead, was destijds de zanger en bassist van Hawkwind!
Wat ik ook ontdekte, was dat Dick Taylor van The Pretty Things (nl) hun debuutalbum Hawkwind heeft geproduceerd.
Op de LP die ik van The Pretty Things nog ergens moet hebben, staat o.a. Honey I Need, wat ik altijd nog een lekker nummer vind:
Motörhead (nl) staat vooral bekend als een van de eerste Heavy Metal bands, frontman Lemmy (nl) - bij de Burgerlijke Stand bekend als Ian Fraser Kilmister - blijft het zelf Rock 'n Roll noemen.
Deze stoere verschijningen kunnen ook filosofisch uit de hoek komen, vast met een gedachte aan Bob Dylan's "With God On Our Side" - (meer info en de tekst).
Ik ben ook even weer geconfronteerd met mijn gereformeerde opvoeding, na het lezen van Magdalena, Maarten 't Hart's biografie over zijn moeder (zie het interview in DWDD).
Het boek was een duik in herinneringen, dingen die ik toen ervoer als vanzelfsprekend, en schaterlachen om de zo prachtig en helder door Maarten geanalyseerde denkbeelden.
Als contrast heb ik Motörhead (met Lemmy) - God Was Never On Your Side gevonden, en toen ik het voor het eerst hoorde was ik even helemaal van de kaart:
Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Wel grappig, in onze lokale vriendenkring dook een nieuwe vriendin op. Pas hadden we een BBQ (zo moet je dat tegenwoordig schrijven toch?) waar zij bij was, een al heel snel in ons hart gesloten vrouw uit de Randstad.
Een ook aanwezige (zeer gewaardeerde) vriend van een zoon van de organisator ontketende een discussie over taalgebruik: Anne vond alles wat "niet ABN was" maar hinderlijk en overbodig. Daar kwam je niet ver mee, vond hij. Jawel, kind van deze regio.
Blijkbaar was hij onwetend van een item dat dezelfde dagen passeerde op onder andere Facebook, maar de bron was een (nu afgeschermde) pagina van de Volkskrant: "Zodra Amsterdam en het Gooi uit beeld dreigen te raken, stapt televisie over op ondertiteling". Anne zou waarschijnlijk, vanwege zijn lichte accent en niet geheel zuiver Randstedelijke zinsbouw, zelf ook ondertiteld worden.
Uiteraard spreekt mij dat aan: in mijn lagere schooltijd met "keurig Nederlands" opgevoed, maar later doordrongen van mijn Nedersaksische "roots".
Ik heb hem nog maar weer eens het verhaal verteld van die ooit alhier ingehuurde programmeur uit Rotterdam, die op onbeschofte manier uitviel over een onzer collega's met een overduidelijk en onverbloemd accent uit "de kanaalstreek", het gebied dat van Ter Apel tot Groningen langs het Stadskanaal ligt.
"Kan die aardappelzak niet een keer fatsoenlijk Nederlands gaan prate!", schreeuwde hij geïrriteerd in zijn onmiskenbare Rotterdams.
We hebben hem toen gevraagd hoever over de nabijgelegen Nederlands/Duitse grens híj dacht zich verstaanbaar te kunnen maken. En hem uitgelegd, dat "die aardappelzak" met vrij weinig moeite zou kunnen communiceren tot halverwege Berlijn en halfweg in Denemarken. Want zó groot is het Nedersaksisch taalgebied, zoals Daniël Lohues al eens liet zien op zijn FB-pagina. Uiteraard niet als eigen verzinsel!
We hebben die Rotterdamse kwibus er nooit weer over gehoord. Hoogstens hadden we íets meer angst dat de straatklinkers van de parkeerplaats door onze ramen zouden vliegen als hij 's avonds terugreed naar huis, want in deze regio overnachten, dat kon toch niet... Overigens hebben zijn ICT-prestaties niet geleid tot het gewenste resultaat.
De nieuwe Randstedelijke vriendin hoorde het geïnteresseerd en geamuseerd aan.
Ik vind het lied Ego van streektaalzangeres Margaretha Kleine wel bij dit onderwerp passen.
Het is alweer lang geleden dat we haar nog wel eens zagen in café The Mutz (ook al lang weer gesloten) in Emmen. Ik organiseerde daar nog wel eens een poëzie-avond (b.v. met Gedichtendag), en zij trad er meermalen op, met alleen haar gitaar als begeleiding.
Zo zie ik haar, tijdens een algemeen feest in het centrum, zich nog de vingers rauw spelen en toch een sublieme performance geven, omdat de aflossende groep niet kwam opdagen. Het podium was een grote aanhangwagen buiten voor de kroeg, die op de eerste verdieping was. Een van de meiden van de bediening kwam haar toen nog ritmisch begeleiden met... twee lepels! En dat moet Daphne vaker gedaan hebben!
Overigens kan Margaretha ook goed uit de voeten met Nederlandse en Engelse songs. Ze is misschien niet zo bekend als Daniël Lohues, maar even reislustig.
Zo is ze in 2001 op toernee geweest met Dilana (nl) in Texas en New Orleans, en de samenwerking leidt nog steeds tot gezamenlijke toernees in het buitenland.
Overigens is Dilana ook een verhaal apart: geboren in Zuid Afrika, naar Emmen gekomen, hier begon haar carrière, en als ik het me goed herinner heeft een bevriende collega van me nog in haar eerste band hier gespeeld! En nu lijkt ze haar basis te hebben in Amerika.
Volgens de agenda-gegevens heeft Margaretha begin dit jaar door Canada en Zuid Afrika getoerd met Dilana, en zijn ze nu Europa aan het bespelen.
De clip die ik voor deze ZOZ gekozen heb, is op Youtube geplaatst door het Huus van de Taol, de officiële Drentse streektaalinstantie.
Het is een in intieme setting opgenomen lied met Margaretha op gitaar en zang, Peter Deiman op percussie en Richard Zoer op bas.
Dit lied staat op het album "Thuus", opgenomen in de Flowertree Studio, ook al in deze omgeving.
Ik heb de Drentse tekst snel even uitgeschreven van de clip en (was het nodig?) vertaald:
Wie mee wil doen met (of luisteren bij de andere deelnemers) ZOZ: Zwijmelen op Zaterdag, kan terecht bij Marja.
Ik kan de hele zin nog zonder haperen nazeggen: "Petronella Puinpoeiers Pure Pijnstillende Prima en Prettig in te nemen Pimpelpaarse Pil". Ik heb er, heel lang geleden, niet lang, maar wel geconcentreerd op geoefend, en dan blijkt het te blijven plakken. Zoals ik de namen van b.v. bloeddrukmedicijnen blijkbaar kan leren opzeggen.
Dit lied werd in 1962 uitgebracht door het Cocktail Trio. Van op afstand lijkt het me nogal een sneu verhaal hoe oprichter, leider en creatieve motor Ad van de Gein later, omstreeks 1979 na ziekte aan de kant is gezet door zijn companen. Anderzijds zou je kunnen zeggen dat hij te lief is geweest, en zijn zakelijke belangen onvoldoende heeft afgedekt. (Ik heb in mijn werk te maken gehad met merkenrecht enzo...)
Petronella Puinpoeiers Pure Pijnstllende Prima en Prettig in te nemen Pimpelpaarse Pil
Petronella Puinpoeiers Pillen , ja 't is om te gillen
Die genezen een mens van elke kwaal
Want wat verteert ze, beweert ze, en wat u ook mankeert
Een pil van haar geneest 't allemaal
Bent u soms veel te mager of jaren al zo dik
Dat u uw eigen schoenen niet kunt zien
Ik stuur u, als u zou willen, m'n doos paarse pillen
Zend mij de bon en negen gulden tien
refrein:
't Is uit met die nare hoest, en dat geproest
Genies, gepries, wie sukkelt met een kies
En voorgoed zich daarvan af helpen wil
Pakt Petronella Poenpoeiers Pure Pijnstillende Prima en Prettig in te nemen Pimpelpaarse Pil
Het is goed voor zwakke magen
Een ieder kan 't verdragen
Ja, je merkt niet eens dat je wat slikt
Dat paarse kleurtje, dat beurt je
Bij 't zien al zo op
Dat je dat slikken doodgewoon vertikt
Wilt u weer melk van de koeien
Uw haar weer doen groeien
Of zomaar iets voor op uw boekenplank
Nou, dan meteen geprobeert
Het helpt gegarandeerd
Al is het maar haar saldo op de bank
Jeremiah Peabody's Polyunsaturated Quick-Dissolving Fast-Acting Pleasant-Tasting Green and Purple Pill
Do you have that rundown feelin', does your head go reelin'?
Are you nervous, jumpy or on the edge?
Is it neuritis, neuralgia, a head cold or stress?
Or maybe it's your sinus drainage.
Do you have tired blood, beriberi?
Or maybe you're a little overweight?
You better make some correction in all this infection,
Just send in one dollar ninety eight.
Get ridda that runny nose (sniiiff), that naggin' cough (cough), that sneeze (achoo),
That wheeze (gasp) and other injuries.
Take the wonder drug that cures all your ills,
Take Jeremiah Peabody's polyunsaturated, quick dissolvin', fast actin',
Pleasant tastin' green and purple pills.
Oh yeah!
Well, it won't upset your stomach, it's good for arthiritis,
It soothes all your aches and pains.
Get ridda those hammers in your head,
Don't be a hyprakrondriac ,
Start feelin' better again.
Clear up that fungus amongus;
It's good for every ailment, includin' water on the knee.
And it's guaranteed to be just what you need
For quick, fast, speedy relief.
Get ridda that runny nose (sniiiff), that naggin' cough (cough), that sneeze (achoo),
That wheeze (gasp) and other injuries.
Take Jeremiah Peabody's polyunsaturated, quick dissolvin', fast actin',
Pleasant tastin' green and purple pills.
Oh, yeah! Little green and purple pills,
Oh, yeah, little green and purple pills.....
